OZSS – co to takiego (stare dobre „RODKi”)?

Dominika Mr贸z-Krysta        18 sierpnia 2016        Komentarze (2)

Drogi Tato! Witam tradycyjnie przy porannej kawie! 馃槈 Dzisiaj porozmawiamy sobie o dowodzie z opinii bieg艂ych – Opiniodawczego Zespo艂u Specjalist贸w S膮dowych. Zacznijmy wi臋c po kolei, by艣my to sobie jako艣 metodycznie ogarn臋li, bo temat贸w nas interesuj膮cych jest bardzo du偶o 馃槈

  1. OZSS – Co to takiego?

Opiniodawcze Zespo艂y Specjalist贸w S膮dowych to dawne Rodzinne O艣rodki Diagnostyczno – Konsultacyjne, czyli os艂awione „RODki”. Dlaczego „RODki” znikn臋艂y i w czym by艂 problem? ” RODKi” nie znikn臋艂y tylko przekszta艂ci艂y si臋 z OZSS. Historia tej zmiany by艂a nast臋puj膮ca. Ustawa o post臋powaniu w sprawach nieletnich stanowi艂a o konieczno艣ci sporz膮dzania opinii przez o艣rodki w sprawach nieletnich i zawiera艂a upowa偶nienie ustawowe do wydania rozporz膮dzenia co do funkcjonowania o艣rodk贸w. Innymi s艂owy: „RODKi” by艂y pierwotnie przewidziane dla spraw nieletnich (co w kontek艣cie badania, czy zachodz膮 podstawy do na艂o偶enia na m艂odego cz艂owieka np. 艣rodk贸w poprawczych jest oczywi艣cie zrozumia艂e), a techniczne zasady ich funkcjonowania mia艂y okre艣li膰 przepisy wykonawcze. Rozporz膮dzenie owszem, regulowa艂o szczeg贸艂y co do „RODK贸w”, jednak szkopu艂 tkwi艂 w tym, 偶e ponadto okre艣la艂o w jakich sprawach „RODKi” opiniuj膮, wymieniaj膮c nie tylko sprawy nieletnich, ale te偶 sprawy rodzinne. Oznacza艂o to, 偶e rozporz膮dzenie wykracza艂o poza upowa偶nienie ustawowe, co by艂o niezgodne z Konstytucj膮. Trybuna艂 Konstytucyjny stwierdzi艂 t臋 niezgodno艣膰 (tytu艂em dygresji ciekawostka: spraw臋 prowadzi艂 Pan S臋dzia Hermeli艅ski, obecnie w stanie spoczynku; ten sam, kt贸ry zg艂osi艂 zdanie odr臋bne i opowiedzia艂 si臋 za niekonstytucyjno艣ci膮 uregulowa艅 Specustawy drogowej dotycz膮cej wyw艂aszcze艅, bardzo ceni臋 to stanowisko. Kierowcy kierowcami, drogi drogami, ale nie mo偶na absolutnie zapomina膰 o obywatelu, kt贸ry traci swoj膮 w艂asno艣膰). Nale偶a艂o od nowa przemy艣le膰 funkcjonowanie i opiniowanie bieg艂ych w szeroko rozumianych sprawach dzieci i m艂odzie偶y. 聽St膮d w艂a艣nie OZSS i nowa ustawa na ich temat, kt贸ra jasno precyzuje, w jakich sprawach zespo艂y opiniuj膮 i nie ma ju偶 najmniejszych formalnych w膮tpliwo艣ci, 偶e r贸wnie偶 w sprawach rodzinnych.

Tu naturalnie pojawia si臋 pytanie: czy w zwi膮zku z orzeczeniem Trybuna艂u da si臋 jako艣 podwa偶y膰 wcze艣niejsze opinie „RODK贸w, zw艂aszcza, jak by艂y krzywdz膮ce w odczuciu jednego z rodzic贸w, a co za tym idzie – podwa偶y膰 zapad艂e orzeczenia dotycz膮ce w艂adzy rodzicielskiej czy kontakt贸w? Odpowied藕 brzmi: nie, nie da si臋. Om贸wiona niesp贸jno艣膰 mi臋dzy ustaw膮 a rozporz膮dzeniem nie wp艂ywa na walor dowodowy z opinii „RODK贸w”, bo procedura cywilna wyra藕nie zezwala na dow贸d z opinii jednego lub kilku bieg艂ych w sprawach wymagaj膮cych wiadomo艣ci specjalnych. Logiczne jest, 偶e specjalista psycholog nie przesta艂 by膰 fachowcem w swojej dziedzinie przez to, 偶e pracuje teraz w OZSS a nie w „RODKu”.

2. W jakich sprawach zespo艂y OZSS wydaj膮 opini臋 i czym jeszcze zajmuj膮 si臋?

Zespo艂y wydaj膮 opinie w sprawach nieletnich, ale te偶 w sprawach rodzinnych: o rozw贸d, separacj臋, w艂adz臋 rodzicielsk膮 i kontakty, ale te偶 o przysposobienie. Innymi s艂owy: S膮dy mog膮 zleca膰 opinie we wszystkich sprawach, gdzie jest omawiana sprawa opieki nad dzie膰mi. Kierunek opinii wyznacza zlecenie S膮du. Mo偶e ono dotyczy膰 najrozmaitszych okoliczno艣ci: czy orzeczenie rozwodu albo separacji jest zgodne z dobrem dziecka, jakie s膮 wi臋zi emocjonalne dzieci z ka偶dym z rodzic贸w, kto daje lepsz膮 gwarancj臋 sprawowania opieki nad dzie膰mi, jak nale偶y ustali膰 kontakty z dzie膰mi, maj膮c na uwadze wi臋藕 z rodzicami, czy dziecko uwik艂ane jest w konflikt w rodzinie, a je艣li tak, to czy przez to dobro dziecka jest zagro偶one, jakie s膮 wi臋zi mi臋dzy rodze艅stwem, itp.

Nie s膮 to jednak jedyne rzeczy, kt贸rymi zajmuj膮 si臋 zespo艂y. Specjali艣ci zespo艂贸w prowadz膮 r贸wnie偶 mediacje w sprawach rodzinnych.

Dow贸d z opinii OZSS jest fakultatywny (S膮d go mo偶e zleci膰, gdy uzna za potrzebne, cho膰 nie musi), jednak tam, gdzie s膮 dzieci, napi臋te relacje i trudna sytuacja rodzinna dow贸d ten jest w praktyce regu艂膮.

3. Jak odbywa si臋 badanie?

S膮d decyduje o dowodzie z opinii OZSS albo na rozprawie, albo na posiedzeniu niejawnym. O tym, 偶e b臋dzie badanie w Zespole dowiesz si臋 albo na rozprawie, albo z postanowienia, kt贸re przyjdzie poczt膮. Szczeg贸艂y: data i miejsce badania – zostan膮 okre艣lone w odr臋bnym wezwaniu. Na badanie przychodzi ca艂a rodzina – rodzice i dzieci. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo albo nieprzyprowadzenie dzieci traktowane jest analogicznie jak odmowa przeprowadzenia dowodu聽i mo偶e skutkowa膰 ujemnymi konsekwencjami procesowymi. 聽Psychologowie rozmawiaj膮 z rodzicami, daj膮 im testy do wype艂nienia, obserwuj膮 zachowanie dzieci przy rodzicach, bez rodzic贸w, rozmawiaj膮 z dzie膰mi.

Zebrany w ten spos贸b materia艂 daje podstawy do oceny kompetencji rodzicielskich rodzic贸w, relacji z dzie膰mi, rozwoju dzieci, cech rodzic贸w oraz og贸lnej sytuacji rodzinnej.

4. W jakim terminie opinia powinna by膰 sporz膮dzona?

W sprawach nieletnich – 14 dni, a w innych sprawach – 30 dni. Oznacza to, 偶e w sprawie o rozw贸d, separacj臋, w艂adz臋 rodzicielsk膮 i kontakty, zesp贸艂 ma 30 dni na wydanie opinii. Oczywi艣cie mi艂o, jak opinia b臋dzie wcze艣niej 馃槈

5. Jakich informacji dostarcza opinia

Ju偶 cz臋艣ciowo o tym m贸wili艣my (p. 3), cho膰 nie s膮 to jedyne dane. W opinii nie tylko s膮 istotne same wnioski (cho膰 oczywi艣cie s膮 kluczowe), ale te偶 informacje „mi臋dzy wierszami„. Je偶eli kt贸remu艣 z rodzic贸w wychodzi, 偶e: „ma tendencj臋 do przedstawiania si臋 w korzystniejszym ni偶 jest 艣wietle„, albo, 偶e: „osi膮ga wysokie wyniki w skali k艂amstwa” – to jest to te偶 sygna艂 dla s臋dziego odno艣nie wiarygodno艣ci twierdze艅 i zezna艅 takiej osoby.

6. Jak sk艂ada si臋 uwagi do opinii

Opini臋 OZSS podwa偶a si臋, jak ka偶d膮 inn膮 opini臋 bieg艂ych w post臋powaniu cywilnym, sk艂adaj膮c zarzuty do niej. Ustosunkowanie si臋 do zarzut贸w, sk艂adanych najcz臋艣ciej w formie pyta艅, odbywa si臋 ustnie na rozprawie (zazwyczaj przychodzi jeden cz艂onek zespo艂u opiniuj膮cego), albo pisemnie.

7. Ciekawostki

Drogi Tato! Je偶eli nie jeste艣 obywatelem polskim lub nie znasz wystarczaj膮co polskiego, masz prawo do pomocy t艂umacza, r贸wnie偶 podczas badania w Zespole.

Je艣li z kolei masz dzieci pod opiek膮, a post臋powanie dotyczy w艂adzy rodzicielskiej nad jednym z nich, nie zdziw si臋, je艣li b臋dziesz musia艂 przyprowadzi膰 na badanie wszystkie dzieci. To nie pomy艂ka, ale celowe, przemy艣lane dzia艂anie – w takiej sytuacji konieczne jest zbadanie wi臋zi mi臋dzy rodze艅stwem, co pozwoli oceni膰, czy zgodne z dobrem dzieci b臋dzie rozdzielenie rodze艅stwa.

Nie zdziw si臋 r贸wnie偶, jak mimo dowodu z opinii OZSS, dzieci b臋d膮 r贸wnie偶 przes艂uchane w obecno艣ci bieg艂ego psychologa – te dwa dowody nie wykluczaj膮 si臋.

I co, straszne? Chyba nie a偶 tak 馃槈

Pozdrawiam!

{ 2 komentarze… przeczytaj je poni偶ej albo dodaj sw贸j }

Wojciech Rudzki Sierpie艅 19, 2016 o 12:08

Bardzo przydatny wpis. Nie zajmuje si臋 takimi sprawami, ale przeczyta艂em z zainteresowaniem. Wok贸艂 takich bada艅 naros艂o sporo mit贸w i obaw. Ze s艂yszenia wiem, 偶e obawy te nie s膮 cz臋sto nieuzasadnione.

Odpowiedz

adwokat w膮growiec Kwiecie艅 5, 2017 o 12:37

Przydatny wpis na prawd臋 takie w艂a艣nie opisy prawa przydaj膮 si臋 i dobrze 偶e kto艣 prowadzi takiego bloga, popieram :)

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Nast臋pny wpis: